Presentaties door Hans Walrecht

Mijn presentaties zijn rijkelijk van beeldmateriaal voorzien. We zijn tegenwoordig niet meer zulke goede luisteraars als  vroeger en bovendien, goede beelden zeggen zoveel meer!
Het gebruik van de juiste beelden is belangrijk voor de duidelijkheid. Omdat we tegenwoordig in een tijd leven waarin het beeld alom vertegenwoordigd is, sluit het goed aan bij deze realiteit.

Verder vind ik het belangrijk om het onderwerp in een context te plaatsen (waarom juist toen?, waarom op die manier?, waar is het voor gebruikt?). 

Ik wil met mijn presentaties graag een groot publiek bereiken. Daarom zijn ze populair wetenschappelijk en waar mogelijk komt de menselijke kant zeker aan bod. En indien mogelijk, heb ik meestal een paar laagjes ingebouwd, zodat degenenen die er even iets meer van willen weten ook aan hun trekken komen. Zo werkt het onderwijs tegenwoordig immers ook.

Mijn achtergrond is leraar in het regulier en speciaal onderwijs voor moeilijk lerenden; de helft van al die jaren ben ik met de educatieve kant van ICT bezig geweest en daarop volgend coördinator van een aantal Europese schoolprojecten waarbij ICT leidend was. 
Techniek en geschiedenis zijn altijd mijn grote interesses geweest. Daarom ben ik nu vrijwilliger/rondleider/educatief medewerker bij Aviodrome en het Stoommachinemuseum in Medemblik.

Verder schrijf ik al vijftig jaar voor kranten en tijdschriften.  Ik woon in de regio Alkmaar.

Zie voor de hoofdpagina www.hansonline.eu

 

De onzichtbare oorlog De luchtoorlog 1914-1918
De ontwikkeling van de straalmotor in WOII De Havilland DH.98 Mosquito
De V-2 Vliegtuigmotoren
Beelden uit de Ruimte Momenten uit de Industriële Revolutie
De Dakota, het geallieerde werkpaard ULTRA en Enigma
De Spitfire Red Ball Express
De Eerste Wereldoorlog aan het Westfront

 

De onzichtbare oorlog

(over radiobundels voor navigatie en radar in de Tweede Wereldoorlog)

Voor publiek met belangstelling voor:

  • oorlog
  • radio en radar
  • luchtvaart
  • geschiedenis
  • VERON/VRZA

 

Deze presentatie over "radio" heeft alles te maken met bommenwerpers en jachtvliegtuigen uit de Tweede Wereldoorlog!

Deze lezing is in twee uitvoeringen beschikbaar.

Ten eerste  is er een versie die speciaal voor afdelingen van VERON en VRZA is gemaakt. Een aantal onderdelen zoals de Britse  "Chain Home" radar  en de "Magnetron" zijn daarin uitgebreid. En niet te vergeten: de raakvlakken van de Philips fabrieken met de Britse radar. Dat is op zichzelf al een spannend verhaal.

Ten tweede is er de uitvoering voor publiek dat geen kennis heeft van de werking van een radio. Toch is het belangrijk om een paar zaken te weten, zoals bijvoorbeeld de verhouding tussen frequentie en golflengte, om de uitvindingen op waarde te kunnen schatten.

Voor beide publieken volgt het verhaal deze lijn:
De radio stralenbundels die de Duitse bommenwerpers geleidden naar de Britse doelen, zoals Knickebein, X- en Y Gerät en wat de Britten er tegenin konden brengen.

Hierna komen de Britse Chain Home radar, de Duitse radar met Freya en Würzburg, de Britse raid op een Duitse installatie in Bruneval aan bod. Verder het Duitse “Himmelbett” systeem of Kammhuberlinie en de beruchte nachtjacht op de geallieerde bommenwerpers. De spannende "Raid on Bruneval" is een apart verhaal.

Na 'de Blitz" beginnen de Britse bombardementen op Duitsland. De resultaten waren zeer matig. De meeste bommen kwamen in open terrein terecht. Dat moest beter. Maar hoe navigeer je boven een donker vijandelijk gebied? De Britse antwoorden zijn “Gee”, “Oboe” en de H2S radar. Drie systemen aan boord van bommenwerpers en “pathfinders”. 

Dit wordt de eerste elektronische oorlogsvoering in de geschiedenis. Op elke maatregel volgde in snel tempo een tegenmaatregel. 

Deze presentatie duurt ongeveer anderhalf uur.

De ontwikkeling van de straalmotor in de Tweede Wereldoorlog

Voor publiek met belangstelling voor:

  • oorlog
  • luchtvaart
  • techniek
  • geschiedenis

 

Snelheid was van groot belang voor militaire vliegtuigen. De Britse RAF vlieger Frank Whittle had dat al vroeg in de gaten en patenteerde in 1930 zijn straalmotor, die hij na heel veel tegenwerking in 1937 voor het eerst kon opstarten.
De medewerking van de Britse autoriteiten bleef heel mager totdat Rolls Royce zich er uiteindelijk mee bemoeide.

Voor een appel en een ei (of $ 800.000) kregen de Amerikanen tijdens de oorlog alle informatie en een werkend model van de Whittle motor in handen. General Electric, Pratt & Whitney en Westinghouse maakten daar graag gebruik van.
De inspanningen leidden o.a. tot de Britse Gloster Meteor en de Amerikaanse Lockheed Shooting Star.

Nazi Duitsland kwam iets later met de eerste Heinkel straalmotor, maar had wel de primeur van de eerste vlucht met een straalvliegtuig, in augustus 1939. Diverse Duitse fabrieken ontwierpen en bouwden tijdens de oorlog straalmotoren, maar de kwaliteit bleef ver achter vergeleken met de Britse motoren.

Om de ontwikkelingen voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog op waarde te schatten begint de presentatie met een inleiding over de werking van de straalmotor en waarom het eigenlijk hoog tijd was dat hij eraan kwam.

De presentatie wordt populair wetenschappelijk gebracht met veel afbeeldingen en filmfragmenten.

Deze presentatie duurt ongeveer 1¼ uur.

 
De V-2

Voor publiek met belangstelling voor:

  • oorlog
  • luchtvaart
  • techniek
  • ruimtevaart
  • geschiedenis

 

De presentatie begint met een korte geschiedenis van de raket,vervolgens de Duitse "rakettenkoorts" (die een direct gevolg van de Vrede van Versailles in 1919), de ontwikkeling van de A serie door het Duitse leger o.l.v. Wernher von Braun, het testen en de werking van de A-4 raket.

Na de slag om Stalingrad wordt  de A-4 raket het vergeldingswapen V-2. Dan volgt de V-2 productie in Peenemünde, de Britse inlichtingendienst en haar ontdekkingen, het bombardement op Peenemünde en de verplaatsing van de productie naar de ondergrondse fabriek in Mittelberg. 

Hoe vonden mobiele lanceringen plaats? Den Haag wordt Cape Canaveral achter de duinen. Hoe groot was de aangerichte schade en het menselijk leed?

Het einde van de V-2 terreur leidt tot een nieuw begin van de ruimtevaart. En dat zal uiteindelijk weer leiden tot de bemande maanlandingen.

Deze presentatie is enerzijds wat  technisch (maar wel populair wetenschappelijk) en anderzijds voor een groot publiek toegankelijk vanwege het menselijke drama bij de vervaardiging, de bombardementen, het verzet en de mislukte lanceringen in o.a. Den Haag.  

Wernher von Braun speelt een belangrijke rol in dit verhaal. Zijn droom was de ruimtevaart naar andere planeten. In de praktijk leidde het tot een vernietigingswapen. Uiteindelijk zette ruim 20 jaar na de oorlog zijn raket mensen op de Maan. De droom was uitgekomen.

In de presentatie is een aantal heel korte filmpjes opgenomen over het voorbereiden van een lancering.  

Er zijn drie versies om uit te kiezen:

  • De wat meer technische presentatie.
  • "Tussen Droom en Daad" versie, met een grotere rol voor Wernher von Braun.
  • "Tussen Droom en Daad light" met minder techniek.

Deze presentaties duren anderhalf tot 1¾ uur.

Beelden uit de Ruimte

Voor publiek met belangstelling voor:

  • fotografie
  • ruimtevaart
  • techniek
  • sterrenkunde 

 

Foto’s van hoog boven de Aarde en later in de nabijheid van andere hemellichamen, zoals de Maan en de planeten, hebben altijd tot de verbeelding gesproken. Dankzij astronauten en onbemande ruimtevaartuigen hebben we werelden kunnen zien die we niet voor mogelijk hielden. De foto's zijn niet alleen mooi maar ook nuttig. Door foto’s die vanaf grote hoogte genomen worden weten we hoe het met de gezondheid van de gewassen op het veld gesteld is, maar bijvoorbeeld ook de weersverwachting wordt daardoor betrouwbaarder.  

Voordat ruimtevaartuigen op weg gingen naar maan en planeten moesten we ons tevreden stellen met niet al te scherpe foto's van de verre planeten. De verste waren slechts een stip. Wat is daar? Hoe ziet het er van dichtbij uit? Al in de prille jaren van de ruimtevaart ging men op onderzoek uit...

Nu is het wel interessant om bijvoorbeeld foto’s van de planeet Mars te maken, op misschien wel 200 miljoen km van de aarde, maar hoe krijg je die beelden hier?  

De presentatie leert hoe die foto's gemaakt worden, maar het is vooral een duik in de geschiedenis, waarin men de beste resultaten moest behalen met de techniek die op dat moment voor handen was. Dit leidde tot vernuftige oplossingen.  

De presentatie begint met de fotografie in het Apollo tijdperk. Op zich ging dat net zoals wij toen zelfs filmpjes volschoten, maar de Apollo camera’s waren beduidend anders.

Vervolgens de Vidicon camera’s die heel lang zijn gebruikt bij een aantal spraakmakende projecten zoals de Tiros weersatellieten, de maanverkenners, de Mariners en de Voyagers. De vidicon werd opgevolgd door de CCD, natuurlijk ook weer afwijkend van onze eigen digitale camera…

Scannen biedt weer andere mogelijkheden en soms kon men ook niets anders gebruiken door de omstandigheden waarin de beelden gevormd moesten worden. Voorbeelden hiervan zijn de Landsats, Pioneers, Meteosats en Viking Landers.

Tot slot de combinatie van fotografie en scannen, zoals dat bij de Russische Luna 3 en de Amerikaanse Lunar Orbiters het geval was. Op dat moment bij de toenmalige stand van de techniek de juiste keuze.

Deze presentatie duurt ongeveer 1 ¼ uur.

 

De Dakota, het geallieerde werkpaard

Voor publiek met belangstelling voor:

  • burgerluchtvaart 
  • militaire luchtvaart
  • techniek
  • oorlog
  • geschiedenis

 

Een presentatie over en "rondom" de Dakota.

Wat komt er voorbij op deze avond?
Hoe een dubieus ongeluk met een Amerikaanse Fokker aan de wieg staat van een vliegtuig dat de wereld zou veranderen...
   
Dit ongeluk leidt tot het ontstaan van het geheel metalen DC-1 prototype, dat in 1932-1933 op wel heel moderne werkwijze werd ontworpen en getest. En dat in de tijd dat hout, stalen buizen en linnen de norm waren. Vervolgens de ontwikkeling en productie van de DC-2's en DC'-3's.

De DC-3 stapt de militaire wereld binnen en er ontstaat een nieuw woord: AIRLIFT.
Het vliegtuig wordt o.a. een Dakota, C-47 Skytrain of C-53 Skytrooper.  

De rollen van het toestel in het Europese theater worden besproken, maar ook de luchtbrug naar China en de pioniersrol die de onverwoestbare Dakota steeds weer opnieuw kreeg omdat het toestel in feite overal kon landen.
Naast de rol als vrachtvliegtuig komen ook de AIRBORNE operaties aan bod waarin de Dakota vervoermiddel is voor parachutisten en hun voorraden, sleper van gliders, zoals de Waco en de Horsa en als spectaculaire “snatcher” van gelande gliders. 
Ook de na-oorlogse rollen in de Berlijns Luchtbrug, de Korea oorlog en als vliegend “gunship” passeren de revue. 
Verder wordt de Dakota in het perspectief geplaatst van het andere belangrijke luchttransport uit de Tweede Wereldoorlog.  De iconische Dakota leverde vele anekdotes op zoals bijvoorbeeld de befaamde DC - tweeënhalf en de "fluitende C-47". 

Indien gewenst kan er worden afgesloten met een ingekorte versie van een C-47 trainingsfilm uit de Tweede Wereldoorlog (14 minuten)

Deze presentatie duurt ongeveer anderhalf uur. De tijd voor het filmpje komt hier nog bij.

 

De Spitfire

Voor publiek met belangstelling voor:

  • luchtvaart
  • techniek
  • oorlog
  • militaire luchtvaart 
  • geschiedenis

 

De ontwikkeling van het Britse jachtvliegtuig Vickers Supermarine Spitfire aan de hand van de specificatie F7/30 van het Air Ministry.

De prestaties en faam van de Spifire in de Battle of Britain en de beslissende rol van de Hawker Hurricane daarin. Een vergelijking tussen beide toestellen.

De Rolls Royce Merlin, de meest gebouwde vliegtuigmotor ooit en de ontwikkeling daarvan die eigenlijk parallel loopt met alle "Marks" van de Spitfire. Zeg Merlin en je zegt "Spitfire" -en andersom!

Er worden enkele Marks van de Spitfire uitgelicht. Van de Spitfire komen ook enkele voorbeelden van de bewapening aan de orde.

Hoe goed was de Spitfire ten opzichte van de Duitse tegenstanders en in welke rollen zijn de Spitfires ingezet?

Restauratie van de Spitfire, ofwel: hoe houdt men ze nog steeds in de lucht?

Deze presentatie duurt ongeveer een uur.

 

De Eerste Wereldoorlog

...aan de hand van acht plaatsen langs het Westfront

 

Voor publiek met belangstelling voor:

  • oorlog
  • geschiedenis
  • politiek
  • militaire uitrusting
  • de gewone mens in barre omstandigheden
  • vervoer

 

Een oorlog is verschrikkelijk en tegelijk  fascinerend. Dat gaat zeker op voor de Eerste Wereldoorlog.
Die begint negentiende-eeuws, maar wordt de eerste Moderne,Totale en Technologische oorlogvoering in de geschiedenis.
Er zijn nog heel veel sporen van die oorlog te zien.

Dankzij het feit dat de Duitsers België net ten zuiden van Limburg binnentrokken is die oorlog grotendeels aan Nederland voorbijgegaan. We hadden wel last van de blokkades, schaarste, verdwaalde bommen, duizenden aangespoelde mijnen en een groot verlies aan vissersboten en handelsschepen.
Miljoen Belgische vluchtelingen maakten duidelijk dat er bij onze zuiderburen iets ergs aan het gebeuren was. In het zuiden van ons land was het gebulder van de kanonnen aan het verre front te horen. Zeker in de Belgische enclaves Baarle-Hertog en Baarle-Nassau.
De Eerste Wereldoorlog heet in landen die er bij betrokken waren nog steeds de "Grote Oorlog". En dat zegt toch wel iets...

In feite is de Eerste Wereldoorlog deel twee uit de trilogie:

  • Frans-Duitse oorlog
  • Eerste Wereldoorlog
  • Tweede Wereldoorlog

De presentatie begint met de omstandigheden en gebeurtenissen die tot de oorlog leidden. 
De soldaat staat steeds centraal: The Tommy (GB), Das Frontschwein (D) Le Poilu (F) en The Yank (USA).

Aan de hand van acht bezochte plaatsen langs het front (van West Vlaanderen tot in de Vogezen) wordt de oorlog in beeld gebracht. Elke plek is een "Toen en Nu" gebeurtenis die dient als een kapstok voor diverse onderwerpen zoals de loopgraven, het leven aan het front, gifgas, de inzet van de eerste tanks, trench-art, vervoer, de luchtoorlog, het plaatsen van mijnen, de dug-outs, de uitrusting, het begin van de plastische chirurgie, enz. Het geeft een caleidoscopische blik op de oorlog.

De beperking tot acht plaatsen langs het westelijk front maakt de Grote Oorlog overzichtelijk. En deze presentatie is een goede start voor diegenen die er zelf meer over willen willen lezen. Achtergrondkennis kan ook zeer behulpzaam zijn bij de films en dramaseries die de komende jaren vertoond zullen worden.

Deze presentatie bevat voor "Elck wat wils"!

Duur: ongeveer 2 uur.

 

De luchtoorlog 1914 - 1918

Voor publiek met belangstelling voor:

  • luchtvaart
  • oorlog
  • geschiedenis
  • techniek
  • piloten

In deze presentatie wordt een klein gedeelte uit de presentatie  "De Eerste Wereldoorlog" flink uitgediept.

Het vliegtuig is in de Eerste Wereldoorlog snel volwassen geworden. De voor de hand liggende rol als verkenner was meteen al duidelijk. De Duitsers wonnen hiermee zelfs de slag om Tannenberg. De jager ontstond haast automatisch als antwoord op de vijandelijke verkenners. Het afwerpen van bommen werd al snel het terreurwapen in deze totale oorlog. De Duitsers zetten aanvankelijk vooral het luchtschip in om het moreel van de Britten te ondermijnen. Spoedig vond men echter methoden om de gevreesde zeppelin toch neer te halen. Daarna volgden de Duitse en Britse zware bommenwerpers, voor die tijd ware giganten.  Dit alles leidde tot een explosieve uitbreiding van de vliegtuigindustrie, die zich tot dan toe in kleine werkplaatsjes had afgespeeld.

Opleiding en het werk van de piloten, vaak ridders van de lucht genoemd, worden niet vergeten. Als afsluiting komt heel kort de oprichting van de LVA aan bod, de voorloper van de Koninklijke Luchtmacht. Het was voor de LVA niet moeilijk om in die beginperiode aan vliegtuigen te komen: ze kwamen gewoon uit de lucht.

Deze presentatie is van veel uniek beeldmateriaal en prachtige korte videofragmenten voorzien en zit vol verrassende momenten, waarom men zich regelmatig afvraagt: “Toen al?”

Deze presentatie duurt ongeveer anderhalf uur.

 

De Havilland DH.98 Mosquito

Voor publiek met belangstelling voor:

  • luchtvaart
  • techniek
  • oorlog
  • militaire luchtvaart 
  • geschiedenis

 

 

 Geoffrey De Havilland neemt bij het voorstel van de DH.98 bommenwerper drie belangrijke beslissingen:

1 Het toestel heeft geen bewapening en is daardoor heel snel.
2 Het heeft daardoor maar twee bemanningsleden.
3 Het is geheel van hout.

De Havilland kiest voor een houten toestel omdat hij ten eerste veel ervaring heeft met houtbouw maar ten tweede doet het weinig beroep op de schaarse metalen. Bovendien kunnen meubelmakers, koetsenbouwers en pianofabrieken worden ingezet. Arbeiders die anders niets voor de oorlogsinspanning hadden kunnen betekenen. 

De Mosquito is het eerste "multirole combat aircraft". Hij werd o.a. ingezet als fotoverkenner, bommenwerper, jachtbommenwerper, nachtjager, pathfinder en schrik van de U-booten. Die rollen komen uitgebreid aan bod, evenals de bijzondere bouw van de "Mos".

Oorspronkelijk had De Havilland een bommenwerper in gedachten. Zeer snel, maar onbewapend. Alle geschutskoepels op de zware bommenwerpers hadden bij elkaar een groot gewicht. De Mosquito bommenwerper had ze niet en kon zodoende in verhouding zware bommen meenemen. En dat deed hij goed!
Voor dezelfde investering in geld kon de Mosquito vierenhalf maal zoveel bommen afwerpen als de Lancaster. 
En in mensenlevens uitgedrukt deed de Mosquito het met zijn twee bemanningsleden beter dan de grote bommenwerpers met 7 tot 10 bemanningsleden...

De "dwaasheid in hout" werd al snel een zeer gewild vliegtuig, het "houten wonder", waarvan er uiteindelijk 7600 zijn gebouwd.
De presentatie bevat interessante stukjes video.

Deze presentatie  duurt een uur en een kwartier.

 

Vliegtuigmotoren

Voor publiek met belangstelling voor:

  • techniek
  • luchtvaart
  • geschiedenis

 

Voor de techneuten...

N.a.v.reacties op  een artikel over rotatiemotoren in de Nieuwsbrief 72 van de "Vereniging Vrienden van het Stoommachinemuseum" in Medemblik en de vliegtuigmotoren middag bij museum Crash 40-45.

Antwoorden op de vraag "Hoe werkt het eigenlijk?"

Beide lezingen duren ongeveer 3/4 uur, maar zijn nog iets uit te breiden met mooi extra filmmateriaal.

Het is denk ik niet aan te raden om op een bijeenkomst zowel de zuiger- als de straalmotor te presenteren. 

1 Zuigermotoren

  • principe van de viertaktmotor
  • de stermotor
  • de lijnmotor, Wright Flyer en de Rolls Royce Merlin
  • de rotatiemotor
  • de "sleeve valve" of schuivenmotor
  • de H motor
  • welke was uiteindelijk de sterkste?

2 Straalmotoren

  • de noodzaak van een sterkere motor dan de zuigermotor
  • geschiedenis
  • principe van de centrifugale straalmotor
  • principe van de axiale straalmotor
  • turbofans
  • turboprops

 

 

Momenten uit de Industriële Revolutie

Voor publiek met belangstelling voor:

  • geschiedenis
  • techniek
  • stoom
  • levensomstandigheden
  • wonen en werken

 

In het Stoommachinemuseum leg ik vaak de link met de opkomst van de industrie. Achter elke machine ligt een geschiedenis. Waar hebben ze gestaan, waarvoor werden ze gebruikt?

Het einde van de 18e eeuw was een tijd van grote omwentelingen. Dat leidde tot revoluties in Amerika en Frankrijk. De Britten gaven een heel andere invulling aan deze sociale omwentelingen door het land sterk te gaan industrialiseren wat vanaf 1760 leidde tot de Industriële Revolutie. 

De presentatie begint uiteraard met de ontwikkeling van de Industriële Revolutie in Groot-Brittannië, met af en toe een kijkje in de Verenigde Staten. De rest van Europa en de wereld volgde (veel) later. Met Groot-Brittannië als gidsland, waren al die volgende ontwikkelingen min of meer kopiën van de Britse situatie.

Een aantal ontwikkelingen en uitvindingen maakten de industrialisatie van Groot-Brittannië mogelijk. Ten eerste de grondstoffen zoals steenkool, ijzererts, koper, tin en kalk; alles wat de industrie nodig had. Ten tweede de vele rivieren die voor waterkracht zorgden. De grondwater problemen in de mijnbouw leidden uiteindelijk tot  de uitvinding van de stoommachine. Er wordt nagedacht over de arbeidsdeling, beschreven door Adam Smith. Maar ook de belangrijke uitwisselbaarheid van onderdelen.

In 1760 werkte iedereen nog thuis en in 1820 werkte bijna iedereen in een fabriek. Wat was er gebeurd? 

We volgen stap voor stap belangrijkste ontwikkelingen in de 18e en 19e eeuw met net over de drempel van de 19e eeuw de lopende band van Henry Ford.
De presentatie wordt afgesloten met de Industriële Revolutie in Nederland die opvallend afweek van de gebeurtenissen in het buitenland.

Honderdvijftig jaar industrie!

Het wordt zeker geen wetenschappelijke voordracht, maar wel een interessant en licht verteerbaar stukje geschiedenis, voorzien van fraai beeldmateriaal.

Er zat uiteraard ook een heel donkere kant aan de Industriële Revolutie... Denk aan de leefomstandigheden, lange werktijden, uitbuiting en ziekten.

Voor groepen dames is er een speciale versie die wat meer op het leven en werken in de Nederlandse -19e eeuwse- industrie is gericht en dan met name op voedingsmiddelen.

 

Deze presentatie duurt ongeveer een uur.

 

ULTRA en Enigma

Voor publiek met belangstelling voor:

  • geschiedenis
  • oorlog
  • Enigma
  • techniek
  • VERON/VRZA
  • en puzzels...

 

 

ULTRA is de naam van de totale Britse inspanningen waarbij de Duitse gecodeerde berichten in de Tweede Wereldoorlog ontcijferd werden. De Duitsers voerden een zeer mobiele oorlog en dat betekende dat de berichten vercijferd per radio werden verstuurd. En dat konden de Britten volgen...

De Duitsers hebben nooit geweten dat de Britten en later de Amerikanen de hele oorlog lang bijna alle berichten tussen bevelhebbers en de legers, squadrons en schepen konden lezen. 

Dit was zo'n belangrijke en beslissende bron van informatie dat de geheimhouding "Most Secret" nog niet genoeg was. Het werd "ULTRA secret", maar om veiligheidsredenen in de berichtgeving altijd verhuld.

De hutten bij Bletchley Park en de landhuizen verspreid over het land boden op het hoogtepunt werk aan bijna 10.000 mensen die zich bezig hielden met het verwerken en ontcijfern van de codeberichten.
Overal in Groot-Brittannië en het niet bezette Europa luisterden 8000 mensen van de Y service (wireless service) naar door de Duitsers uitgezonden codeberichten. Die werden nauwkeurig genoteerd en doorgestuurd maar Bletchley Park.

Bekend is het codeerapparaat Enigma, dat overigens in de jaren '20 gewoon voor iedereen te koop was. De Enigma werd gedurende de oorlog steeds ingewikkelder, maar steeds lukte het de Britten om de berichten te ontcijferen, mede door fouten van de Duitsers.
Voor het meest belangrijke berichtenverkeer kwamen de Duitsers later met de Geheimschreibers. Om die codes te kraken werd o.a. de eerste computer gebouwd, de Colossus.

De presentatie geeft een historisch overzicht van verschillende "geheimschrift" methoden, laat zien hoe de Enigma werd gebruikt (met behulp van de fraaie simulator van Dirk Rijmenants), hoe de berichten werden opgevangen, op welke manieren de code van de dag werd gekraakt en wat er met die informatie gebeurde.

Churchill zei na de oorlog tegen Koning George VI:
"Dankzij ULTRA hebben we de oorlog gewonnen".
ULTRA speelde uiteindelijk een beslissende rol.  

Deze presentatie is zeker geen wiskundige bijeenkomst, maar eerder een spannend verhaal en een interessant stukje geschiedenis.

Deze presentatie duurt ongeveer anderhalf uur.

 

de Red Ball Express

Voor publiek met belangstelling voor:

  • geschiedenis
  • oorlog
  • levensomstandigheden
  • militaire wagens
  • vervoer
  • techniek
  • logistiek

 

Elk jaar in september vindt bij het Museum Crash 40-45 de start van de Red Ball Express plaats.  En na de tour komen de wagens weer terug bij het Museum. De Red Ball Express Commissie heeft mij gevraagd om een presentatie over de geschiedenis van deze bijzondere vrachtdienst te maken.

Het verhaal begint in Engeland, dat bijna zinkt onder het gewicht van soldaten, apparatuur, tanks, versleepbare havens, PLUTO olieleidingen en gigantisch veel voorraden.

Na D-Day staan die voorraden op het strand van Normandië of er heel dichtbij. Bij de planning van de Invasie op 6 juni 1944 had men verwacht dat de geallieerden langzaam de Duitse legers konden oprollen. Vanaf juli schuiven de fronten echter heel snel op. Zo snel, dat de legers in de problemen komen wat betreft brandstof en munitie. De gewone logistieke aanvoer kan dit niet meer aan en de Red Ball Express wordt in het leven geroepen. 6000 vrachtwagens rijden af en aan op speciaal gereserveerde wegen om de benodigde voorraden aan het front te brengen, met alle gevaren van dien. 

Dit is het verhaal van mensen die na een paar uur opleiding de steeds langer wordende routes moesten rijden met nauwelijks tijd om goed uit te rusten. Slaap was de grootste vijand. 
Dit is ook het verhaal van o.a. de GMC trucks, de Autocars en de Diamond T M20's.

 

Deze presentatie duurt ongeveer 3/4 uur.

 

   

Ik heb o.a. presentaties gegeven voor musea zoals Crash 40-45, de A.R.G. op fort Veldhuis, het Nationaal Ruimtevaart Museum, Aviodrome, voor bibliotheken en Volksuniversiteiten, voor VERON en VRZA afdelingen, de Koninklijke Nederlandse Vereniging Onze Luchtmacht, sterrenkundeverenigingen en andere gezelschappen. Ik reken de gebruikelijke kilometer kosten en een klein bedrag i.v.m. de apparatuur.

Voor presentaties kunt u contact opnemen met: